Ana Sayfa GENEL 20 Temmuz 2020 410 Görüntüleme

Ücretsiz izinde kritik ayrıntı! Hangi durumlarda tazminat hakkı doğar?

Covid-19 dolayısıyla getirilen 3 aylık işten çıkarma yasağı bir ay uzatıldı. TBMM gündeminde bulunan yasa teklifi ile de 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatılabilecek. İşveren, işten çıkarma yasağı döneminde işçiyi ücretsiz izne ayırdığında, işçi ayda sadece 1.168 TL nakdi ücret desteği alabiliyor. İşverenin aynı departmanda aynı işi yapan işçilerin bir kısmını sürekli çalıştırırken, bir kısmını devamlı ücretsiz izne ayırması eşit davranma ilkesine aykırılık oluşturur. Ayrımcılığa uğrayan işçi, bunu haklı fesih gerekçesi yapabilir. 15 yıl 3600 prim günü koşulunu yerine getiren işçiler de işten çıkarma yasağı döneminde kıdem tazminatını alıp ayrılabilirler.

Covid-19 pandemi sürecinde 1 Nisan’dan geçerli olmak üzere getirilen 3 aylık işten çıkarma yasağı, 17 Ağustos’a kadar uzatıldı. TBMM Plan Bütçe Komisyonu’nda geçen hafta kabul edilen ve bu hafta Genel Kurul’da yasalaşması beklenen teklif ile işten çıkarma yasağı her defasında en fazla 3’er ay olmak üzere 30 Haziran 2021 tarihine kadar uzatılabilecek.

Mevcut kanuna göre, işten çıkarma yasağı, İş Kanunu kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın, her türlü iş veya hizmet sözleşmesi ile çalışanlar için uygulanıyor. İşveren, ahlâk ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışında hiçbir gerekçe ile iş akdini feshedemiyor.

Teklif ile istisna kapsamı genişletilecek. “Belirli süreli sözleşme” ile çalışanlar, sözleşme bitiminde işten çıkartılabilecek. Ayrıca, süresi belli olan hizmet alımı ve yapım işlerinde çalışanlar, işin sona ermesi halinde işten çıkartılacak.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, kapanan veya faaliyetini sona erdiren iş yerlerinde çalışanların sözleşmeleri feshedilebilecek. Bunların dışındaki hiçbir iş veya hizmet sözleşmesi, işten çıkarma yasağı boyunca feshedilemeyecek.

İşten çıkarma yasağı süresince işveren işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilecek. İşverenin işçileri hangi durumda ve neye göre ücretsiz izne çıkartabileceğine dair kanunda herhangi bir düzenleme bulunmuyor. Ücretsiz izin uygulaması, işten çıkarma yasağı ne kadar devam ederse o kadar sürecek.

İş Kanunu’na göre, normalde işveren rızası dışında işçiyi ücretsiz izne ayırdığında, işçi bu durumu haklı fesih sebebi yapabiliyor. Haklı olarak iş akdini fesheden işçi kıdem tazminatını alıp işten ayrılabilir.

İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için işçinin kendi isteği ve kusuru dışında bir sebeple işten çıkmış olması gerekiyor. Ancak, işçi haklı nedene dayanarak iş akdini tek taraflı feshettiğinde işsizlik ödeneğinden de yararlanabilir.

ÜCRETSİZ İZİNDE İŞÇİNİN GELİR KAYBI

1 Temmuz öncesi dönemde işveren ücretsiz izne çıkarmak yerine kısa çalışmaya da başvurabiliyordu. Kısa çalışma sırasında işçiye, son 12 aylık ortalama ücretinin yüzde 60’ı oranında kısa çalışma ödeneği veriliyordu. Teklif uyarınca, 1 Temmuz’dan sonra kısa çalışma için yeni başvuru yapılamıyor. Bu durumda işveren işçiyi sadece ücretsiz izne çıkartabilecek.

Ücretsiz izne çıkartılan işçilere, çalışırken aldığı ücret tutarı ne olursa olsun günlük 39.24 TL nakdi ücret desteği veriliyor. Bir aylık nakdi ücret desteği brüt 1.177 TL, net 1.168 TL olarak uygulanıyor. Asgari ücretle çalışan da 10 bin lira ücretle çalışan da ücretsiz izin döneminde sadece 1.168 TL nakdi ücret desteği alabiliyor.

EMEKLİ İŞÇİLER NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ ALAMIYOR

SİGORTA PRİMLERİ YATMIYOR

Ücretsiz izne çıkartılan işçiler eşinden veya bir başka yakınından dolayı “bakmakla yükümlü olunan” sıfatıyla sağlık hizmetlerinden yararlanamıyorlarsa, genel sağlık sigortası (GSS) primleri İşsizlik Fonu’ndan karşılanıyor. Böylece sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyorlar.

Ancak, gerek kısa çalışma ödeneğinden, gerekse nakdi ücret desteğinden yararlananların emekliliğe ilişkin sigorta primleri yatırılmıyor.

TELAFİ ÖDEMESİ YAPAN İŞVEREN AYRICA VERGİ ÖDEDİ

Pandemi sürecinde işçi işveren ilişkileri büyük bir sınavdan geçti ve geçiyor. Birçok işveren bu dönemde işçisi ile dayanışma içine girdi. Özellikle sendikalı bazı iş yerlerinde işverenler, işçilerin kısa çalışmadan kaynaklı gelir kaybını telafi etmek için, yükümlülükleri bulunmamasına karşın ceplerinden para ödedi.

kaynak: sozcu.com.tr

Yorumlar