Şenol DÖNDER

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

1. Giriş

Sosyal güvenlik sisteminin etkin şekilde işlemesi, işverenlerin yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmesine bağlıdır. Bu yükümlülüklerin ihlali halinde ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından idari para cezaları uygulanmaktadır. Özellikle iş kazalarının süresinde bildirilmemesi, uygulamada sıkça karşılaşılan ihlaller arasında yer almaktadır.

Ancak SGK tarafından kesilen idari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolunun ne olduğu, uygulamada uzun süredir tartışma konusu olmuştur. 15 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete ’de yayımlanan Danıştay kararı , bu tartışmaya son vererek önemli bir içtihat ortaya koymuştur.

2. Olayın Özeti ve Uyuşmazlık Konusu

Karara konu olayda, bir işverenin iş kazasını süresi içinde SGK ’ya bildirmediği gerekçesiyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanmıştır. Söz konusu ceza tutarına, işveren tarafından bu cezaya karşı SGK nezdinde yapılan itiraz reddedilmiştir.

İtirazın reddi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi davayı görev yönünden reddetmiş ve uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu durum, idari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolu konusunda hukuki bir tartışma doğurmuştur.

3. İlgili Mevzuat Çerçevesinde Değerlendirme

3.1. 5510 Sayılı Kanun Düzenlemesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesinde, SGK tarafından uygulanan idari para cezalarına karşı izlenecek yol açıkça düzenlenmiştir. Buna göre:

• Öncelikle Kuruma itiraz edilir
• İtirazın reddi halinde idari yargı yoluna başvurulur

Bu düzenleme, SGK idari para cezalarına ilişkin özel bir hüküm niteliğindedir.

3.2. Kabahatler Kanunu ile İlişki

5326 sayılı Kabahatler Kanunu ise genel nitelikte bir düzenleme olup, idari para cezalarına karşı Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurulmasını öngörmektedir. Ancak bu hüküm, özel kanunlarda aksine düzenleme bulunmaması halinde uygulanmaktadır.

Dolayısıyla burada temel hukuki ilke devreye girmektedir:

Özel kanun, genel kanuna göre önceliklidir.

4. Danıştay’ın Değerlendirmesi

Danıştay, somut olayda yaptığı değerlendirmede şu hususlara dikkat çekmiştir:

• SGK tarafından uygulanan idari para cezaları, 5510 sayılı Kanun’da özel olarak düzenlenmiştir
• Bu nedenle Kabahatler Kanunu’nun genel hükümlerinin uygulanması mümkün değildir
• Uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargıdır

Bu doğrultuda Danıştay, ilk derece mahkemesinin görev yönünden verdiği ret kararını hukuka aykırı bulmuş ve kararı kanun yararına bozmuştur

5. Kararın Uygulamaya Etkileri

Söz konusu karar, uygulamada önemli sonuçlar doğurmaktadır:

• SGK idari para cezalarına karşı açılacak davalarda görevli yargı yerinin belirlenmesine ilişkin tereddütler ortadan kalkmıştır
• Yanlış yargı yoluna başvuru nedeniyle yaşanan süre kaybı ve hak kayıplarının önüne geçilmiştir
• Mali müşavirler ve hukuk uygulayıcıları açısından daha net bir yol haritası oluşmuştur

6. Sonuç

Danıştay’ın 15 Nisan 2026 tarihli kararı, SGK tarafından uygulanan idari para cezalarına karşı başvurulacak yargı yolu konusunda uygulamaya yön veren önemli bir içtihat niteliğindedir.

Bu karar doğrultusunda:

SGK idari para cezalarına karşı açılacak davalarda görevli yargı yeri idari yargıdır.
Kabahatler Kanunu hükümleri bu tür uyuşmazlıklarda uygulanmaz.

Sonuç olarak, işverenlerin ve uygulayıcıların dava açma sürecinde doğru yargı yolunu tercih etmeleri, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

kaynak: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260415-5.pdf