Şenol DÖNDER

SMMM

1. Giriş

Belediyelerin mali kaynaklarının önemli bir bölümü, 26 Mayıs 1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında düzenlenen vergi, harç ve katılma paylarından oluşmaktadır. Bu gelirlerin önemli bir kısmı ise belediyelerin nüfus büyüklüğü, ekonomik gelişmişlik düzeyi ve sosyal özellikleri dikkate alınarak belirlenen belediye gruplarına göre farklı tutarlarda uygulanmaktadır.

Bu çerçevede, belediyelerin hangi gruba dahil olacağı Belediye Gelirleri Kanununun 95 inci maddesi uyarınca yayımlanan genel tebliğlerle belirlenmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 4 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2026/1) ile Türkiye’deki tüm belediyeler güncel nüfus verileri dikkate alınarak yeniden gruplandırılmıştır.

Bu makalede söz konusu tebliğin kapsamı, belediyelerin hangi kriterlere göre gruplandırıldığı ve uygulamadaki etkileri detaylı biçimde ele alınacaktır.

2. Tebliğin Hukuki Dayanağı

2026/1 sayılı Tebliğ, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 95 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Söz konusu maddede;

• Belediyelerin nüfusları

• Ekonomik ve sosyal gelişmişlik durumları

dikkate alınarak belediyelerin gruplara ayrılacağı ve bu grupların genel tebliğ ile ilan edileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenleme ile amaçlanan temel husus, farklı büyüklükteki belediyelerde uygulanacak belediye vergi ve harçlarının ekonomik gerçeklere uygun şekilde belirlenmesidir.

3. Belediyelerin Nüfusa Göre Gruplandırılması

Tebliğin ikinci maddesinde belediyeler nüfus büyüklüğüne göre beş ayrı gruba ayrılmıştır.

Belediye Grupları

Bu sınıflandırma ile nüfus büyüklüğü arttıkça belediyenin ekonomik kapasitesinin de artacağı varsayılmış ve buna paralel olarak belediye gelirlerinin belirlenmesinde farklı tarifelerin uygulanması öngörülmüştür.

4. Ekonomik Önemi Olan Belediyelerin Üst Gruba Yükseltilmesi

Tebliğ sadece nüfus kriterine dayanmamaktadır. Üçüncü madde kapsamında bazı belediyeler, ekonomik veya idari önemleri nedeniyle bulundukları gruptan bir üst gruba yükseltilmiştir.

Buna göre;

• Sanayi yönünden önemli belediyeler

• Ticaret merkezleri

• Turizm açısından önemli yerleşimler

• İlçe merkezi olan belediyeler

bulundukları nüfus grubundan bir üst gruba dahil edilebilmektedir.

Bu uygulamanın amacı, ekonomik faaliyet yoğunluğu yüksek olan yerleşim yerlerinde belediye gelirlerinin daha güçlü bir yapıya kavuşturulmasını sağlamaktır.

5. İl Merkezi Belediyeleri İçin Özel Düzenleme

Tebliğin üçüncü maddesinde ayrıca il merkezleri için özel bir düzenleme getirilmiştir.

Buna göre;

Nüfusu 100.001’den az olan il merkezi belediyeleri de doğrudan 2. grup belediye olarak kabul edilmiştir.

Bu düzenleme ile küçük nüfuslu olsa dahi bir ilin idari merkezi olan belediyelerin mali açıdan daha güçlü bir sınıfta yer alması amaçlanmıştır.

6. Nüfus Verilerinin Tespitinde Kullanılan Kaynak

Belediyelerin hangi gruba dahil olacağı belirlenirken Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2025 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verileri esas alınmıştır.

Bu nedenle 2026/1 sayılı Tebliğ, belediyelerin en güncel nüfus durumuna göre hazırlanmış bir gruplandırma listesi içermektedir.

Tebliğin ekinde yer alan listede;

• İl

• İlçe

• Belediye adı

• Belediye türü

• 2025 yılı nüfusu

• Belediye grubu

bilgileri yer almaktadır.

7. Önceki Tebliğin Yürürlükten Kaldırılması

2026/1 sayılı Tebliğin yayımlanmasıyla birlikte;

3 Ağustos 2022 tarihli Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2022/1) yürürlükten kaldırılmıştır.

Böylece belediyelerin gruplandırılmasına ilişkin önceki düzenleme tamamen sona ermiş ve yeni sınıflandırma yürürlüğe girmiştir.

8. Belediye Gruplarının Uygulamadaki Önemi

Belediyelerin hangi gruba dahil olduğu özellikle aşağıdaki belediye gelirlerinin uygulanmasında doğrudan etkili olmaktadır:

• İlan ve reklam vergisi

• Eğlence vergisi

• İşgal harcı

• Tatil günlerinde çalışma ruhsat harcı

• Ölçü ve tartı aletleri muayene harcı

• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı harçları

Bu gelirlerin büyük bölümünde kanun veya tarifelerde “belediye gruplarına göre alt ve üst sınırlar” belirlenmiştir.

Dolayısıyla bir belediyenin farklı bir gruba dahil edilmesi, söz konusu belediyede uygulanacak vergi ve harç tutarlarının değişmesine yol açabilmektedir.

9. Mali Müşavirler ve Mükellefler Açısından Değerlendirme

Belediye gruplarındaki değişiklikler özellikle;

• İş yeri açılış işlemlerinde

• Reklam tabelası vergilerinde

• Eğlence işletmelerinin vergilendirilmesinde

• Belediye harçlarının hesaplanmasında

mali müşavirler ve işletmeler açısından önem taşımaktadır.

Bu nedenle mükelleflerin faaliyet gösterdiği belediyenin hangi grupta yer aldığı bilinmeli ve belediye tarifeleri buna göre değerlendirilmelidir.

10. Sonuç

4 Mart 2026 tarihli ve 33186 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2026/1) ile Türkiye’deki tüm belediyeler, 2025 yılı nüfus verileri ve ekonomik özellikleri dikkate alınarak yeniden gruplandırılmıştır.

Bu düzenleme yeni bir vergi veya harç getirmemekte, ancak belediye gelirlerinin uygulanmasında kullanılan belediye sınıflandırmasını güncellemektedir.

Dolayısıyla belediyelerin mali yapısını doğrudan etkileyen bu gruplandırma, belediye gelirleri uygulamalarında ve işletmelerin belediyelerle olan mali yükümlülüklerinde önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

Kaynak: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260304-2.htm