Gelir Vergisi Kanununda mükelleflerin belirli harcamalarının gelir vergisi matrahından indirilmesine izin verilmiştir. Bu indirimlerden biri de hayat sigortası ve şahıs sigortası primleri için yapılan ödemelerdir.

Bu düzenleme sayesinde mükellefler, belirli şartları taşımaları halinde ödedikleri sigorta primlerinin bir kısmını veya tamamını gelir vergisi matrahından indirebilirler. Böylece hem sigorta sisteminin teşviki sağlanmakta hem de mükelleflerin vergi yükü azaltılmaktadır.

Hayat ve şahıs sigortası primlerinin indirimine ilişkin düzenlemeler esas olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 63 ve 89 uncu maddelerinde yer almaktadır.

1. Gelir Vergisi Matrahından İndirilebilecek Sigorta Primleri

Gelir Vergisi Kanununa göre aşağıdaki sigorta primleri belirli oranlarda gelir vergisi matrahından indirilebilir.

1.1 Hayat Sigortası Primleri

Birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin:

%50’si gelir vergisi matrahından indirilebilir.

Bu kapsama giren sigortalar genellikle:

• birikimli hayat sigortaları

• krediye bağlı hayat sigortaları

• tasarruf amaçlı hayat sigortalarıdır

1.2 Şahıs Sigortaları

Aşağıdaki riskleri kapsayan şahıs sigortalarında ödenen primlerin:

%100’ü gelir vergisi matrahından indirilebilir.

Bu sigortalar şunlardır:

• ölüm sigortası

• kaza sigortası

• sağlık sigortası

• hastalık sigortası

• engellilik sigortası

• analık ve doğum sigortası

• tahsil sigortası

           Bu tür sigortalar genellikle risk teminatı içeren poliçeler olup tasarruf amaçlı değildir.

2. Sigorta Primlerinin İndirilebilmesi İçin Gerekli Şartlar

Hayat ve şahıs sigorta primlerinin gelir vergisi matrahından indirilebilmesi için bazı temel şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

2.1 İndirim Sınırı

Sigorta primleri:

• Beyan edilen gelirin %15’ini

• Asgari ücretin yıllık brüt tutarını

           aşamaz.

2025 yılı için yıllık asgari ücret brüt toplamı 312.066 TL olarak dikkate alınmaktadır.

Dolayısıyla indirim tutarı şu iki sınırdan düşük olanı ile sınırlıdır.

2.2 Sigorta Şirketinin Türkiye’de Kurulu Olması

Sigorta poliçesi:

• Türkiye’de yerleşik

• merkezi Türkiye’de bulunan

           bir sigorta veya emeklilik şirketi ile yapılmış olmalıdır.

           Yurt dışı sigorta şirketlerine yapılan ödemeler bu kapsamda indirilemez.

2.3 Sigortanın Kimin İçin Yapıldığı

İndirilebilecek sigortalar yalnızca şu kişiler için yapılmış olmalıdır:

• mükellefin kendisi

• eşi

• küçük çocukları

Çocuk kavramı:

• 18 yaşından küçük olanlar

• eğitim görüyorsa 25 yaşına kadar olanlar

           olarak kabul edilmektedir.

2.4 Primlerin Ödenmiş Olması

İndirim yapılabilmesi için:

• primin ilgili yıl içinde ödenmiş olması gerekir.

         Ödenmemiş primler indirim konusu yapılamaz.

3. İndirimin Beyanname Üzerinde Uygulanması

Sigorta primleri yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen gelirden indirim şeklinde uygulanır.

Önemli bir nokta:

İndirim hesabında dikkate alınan gelir,

indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutardır.

4. Ücret Geliri Elde Edenlerde Uygulama

Ücret geliri elde eden kişiler için sigorta primleri yıllık beyannamede değil, bordro aşamasında indirilebilir.

Bu durumda:

• prim tutarı brüt ücretin %15’ine kadar indirilebilir.

  Ancak yine:

• yıllık toplam indirim

• yıllık asgari ücret tutarını geçemez.

5. İşveren Tarafından Ödenen Sigorta Primleri

İşverenlerin çalışanları adına ödedikleri şahıs sigorta primleri:

• çalışana sağlanan bir menfaat (ücret) sayılır.

Bu nedenle:

• brütleştirilerek bordroya dahil edilir

• ardından indirim kuralları uygulanır.

6. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Katkı Payları

BES katkı paylarının durumu farklıdır.

6.1 Ücretliler İçin

Ücretliler tarafından BES’e ödenen katkı payları:

ücret matrahından indirilemez.

6.2 İşveren Tarafından Ödenen BES Katkı Payları

İşveren tarafından çalışan adına ödenen BES katkı payları ise:

• ticari kazancın tespitinde

• gider olarak indirilebilir.

Ancak yine:

• ücretin %15’i

• yıllık asgari ücret

sınırı geçilemez.

7. Sigorta Primlerinin Hangi Dönemde İndirileceği

Sigorta primleri:

• ait olduğu dönemde

• ve o dönemin sonuna kadar ödenmiş olmak şartıyla

           indirim konusu yapılabilir.

Örneğin:

1 Temmuz 2025’te başlayan bir yıllık sigorta poliçesi için ödenen primin:

• 6 aylık kısmı 2025 yılında

• kalan kısmı 2026 yılında

           indirilebilir.

8. Toplu Ödenen Sigorta Primleri

Primler toplu şekilde ödendiğinde:

• prim tutarı ilgili aylara bölünür

• her ay için hesaplanan tutar indirime konu edilir.

  Bu uygulama özellikle:

• peşin ödenen sağlık sigortalarında

• yıllık poliçelerde

          sıkça görülmektedir.

9. İndirimin Belgelenmesi

Sigorta primlerinin indirilebilmesi için ödeme mutlaka belge ile tevsik edilmelidir.

Kabul edilen belgeler:

• sigorta şirketi makbuzu

• banka dekontu

• kredi kartı ekstresi

• ATM makbuzu

• posta çeki

           gibi ödeme belgeleridir.

Belgede şu bilgilerin bulunması gerekir:

• sigorta şirketi

• prim tutarı

• ödeme tarihi

• poliçe türü

Sonuç

Hayat ve şahıs sigorta primleri, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında mükelleflere önemli bir vergi avantajı sağlamaktadır.

Ancak bu avantajdan yararlanabilmek için:

• primin Türkiye’de kurulu sigorta şirketine ödenmesi

• mükellef, eş veya çocuk adına yapılması

• beyan edilen gelirin %15’ini ve yıllık asgari ücret tutarını aşmaması

• ödemenin ilgili yıl içinde yapılmış olması

           gerekmektedir.

Bu şartlar sağlandığında mükellefler ödedikleri sigorta primlerini gelir vergisi matrahından indirerek daha düşük vergi ödeyebilirler.