Ana Sayfa Yazılar 16.12.2023 217 Görüntüleme

Kdv Kanunun Geçici 39.Maddesinde Yer Alan İstisna Maddesi Üzerine Açıklamalar / Cengiz DEMİR YMM

CENGİZ DEMİR
Yeminli Mali Müşavir

16.12.2023

7103 Sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, 01.05.2018 tarihinden yürürlüğe girmek üzere
Kdv kanununa Geçici Madde 39. madde eklenmiştir.

17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimleri ile 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki teknoloji geliştirme bölgesi ile ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, 3/7/2014 tarihli ve 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun kapsamındaki araştırma laboratuvarlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara, münhasıran bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimleri (6583 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile değişen ibare; Yürürlük: 21.12.2022) 31/12/2024  tarihine kadar katma değer vergisinden müstesnadır.

Bu kapsamda yapılan teslimler nedeniyle yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler, bu Kanunun 32 nci maddesi hükmü uyarınca istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine iade edilir.

İstisna kapsamında alınan makine ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; imalat sanayii veya Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetleri dışında kullanılması veya elden çıkarılması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.

İmalat sanayiinde kullanılmak üzere istisna kapsamında teslim edilecek makina ve teçhizatı belirlemeye ve birinci fıkrada yer alan süreyi iki yıla kadar uzatmaya (7201 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile eklenen ibare)  Cumhurbaşkanı, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Katma Değer Vergisi uygulama genel tebliğinde,

9. İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna

7103 sayılı Kanunla, 1/5/2018 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, 3065 sayılı Kanuna eklenen geçici 39 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek yeni makina ve teçhizatın, 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz KDV mükelleflerine münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere teslimi 31/12/2022  tarihine kadar KDV’den müstesnadır. Diğer taraftan, 21/12/2022 tarihli ve 32050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 20/12/2022 tarihli ve 6583 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, söz konusu maddenin 31/12/2024 tarihine kadar uygulanmasına karar verilmiştir.

Bu istisna uygulamasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirlenmiştir.

9.1. Kapsam

9.1.1. İstisnadan Yararlanacak Alıcılar İstisnadan, 6948 sayılı Kanuna göre sanayi sicil belgesini haiz KDV mükellefleri yararlanır.

9.1.2. İstisna Kapsamına Giren Teslimler 30/4/2018 tarihli ve 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listede sanayi sicil belgesine haiz katma değer vergisi mükelleflerinin münhasıran imalat sanayiindeki kullanımlarına yönelik istisna kapsamında teslim edilecek makina ve teçhizat belirlenmiştir. Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı eki listede yer almayan makina ve teçhizat teslimlerine istisna uygulanmaz. İstisna, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen yeni makina ve teçhizatın, 6948 sayılı Kanuna göre sanayi sicil belgesini haiz KDV mükelleflerine, münhasıran imalat sanayiinde kullanmak üzere 31/12/2024 tarihine kadar tesliminde uygulanır. İstisna “yeni” makina ve teçhizat teslimlerine tanındığından, istisna kapsamında teslime konu edilecek makina ve teçhizatın kullanılmamış olması gerekmektedir. Diğer taraftan, makina ve teçhizatın aksam, parça, aksesuar ve teferruatları istisna kapsamında değerlendirilmez.

9.2. İstisnanın Uygulaması İstisna kapsamında makina ve teçhizat satın almak isteyen mükellefler, sanayi sicil belgelerini ibraz ederek alacakları makina ve teçhizatı imalat sanayiinde kullanacaklarına dair beyanlarıyla birlikte KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine başvururlar. Bu başvuruyla birlikte istisna kapsamında alınacak makina ve teçhizat listesi elektronik ortamda sisteme girilir. İlgili vergi dairesi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra şartları sağlayanlara elektronik olarak sisteme girilen makina ve teçhizatla sınırlı olmak üzere istisna belgesi (EK:28) verilir. Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin alıcı tarafından onaylanmış bir örneği alıcılar tarafından satıcılara verilir. Bu belge satıcılar tarafından 213 sayılı Kanunun muhafaza ve ibraz hükümlerine uygun olarak saklanır. Söz konusu istisna belgesi kapsamında satış yapan mükellef düzenlediği faturada makina ve teçhizatın cinsi ile birlikte GTİP numarasını da belirtir. İstisna belgesi ekinin ilgili bölümünü fatura tarihi,  numarası, mal miktarı ve tutarını belirtmek suretiyle onaylar ve bir örneğini alır. Teslim gerçekleştikçe alıcı ve satıcı alım/satım bilgilerini elektronik ortamda sisteme girerler. İstisna uygulanan teslimler nedeniyle yüklenilen KDV, satıcılar tarafından indirim konusu yapılabilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen KDV satıcılara talep edilmesi halinde iade edilir. İstisna kapsamındaki makine ve teçhizatın ithalat yoluyla temin edilmesi halinde söz konusu belge, ilgili gümrük idaresine ibraz edilir. İstisna belgesindeki istisna kapsamında ithal edilen makina ve teçhizata ilişkin bölüm doldurulduktan sonra ilgili gümrük idaresi tarafından bu bölüm de onaylanır. Satıcı mükellefin iade talebi istisna belgesi ve elektronik sisteme yapılan alış ve satış girişleri esas alınmak suretiyle, iade için gerekli diğer belgeler de aranarak sonuçlandırılır.

9.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması İstisna kapsamında alınan makina ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; imalat sanayii dışında kullanılması, elden çıkarılması veya kiralanması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.

9.4. İstisnanın Beyanı Bu istisna kapsamında KDV hesaplanmayan teslimler, KDV beyannamesinde yer alan “İstisnalar Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler” kulakçığının, “Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler” tablosunda 332 kod numaralı satır aracılığıyla beyan edilir. Bu satırın “Teslim ve Hizmet Tutarı” sütununa istisnaya konu teslimlerin KDV hariç tutarı, “Yüklenilen KDV” sütununa bu teslimlere ilişkin alım ve giderlere ait belgelerde gösterilen toplam KDV tutarı yazılır. İade talep etmek istemeyen mükellefler, “Yüklenilen KDV” sütununa “0” yazmalıdır. İstisna kapsamında mal alan mükellefler, istisna belgesinin bittiği tarih itibarıyla istisna belgesini vergi dairesine ibraz ederek kapattırmak zorundadır. Vergi dairesi istisna belgesinde yer alan makina ve teçhizat listesinin satıcılar tarafından doldurulup doldurulmadığını ve faturalarla uyumunu kontrol ederek istisna belgesini kapatır.

9.5. İade

Bu istisnadan kaynaklanan iade taleplerinde aşağıdaki belgeler aranır: – Standart iade talep dilekçesi – İstisnanın beyan edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesi – İade hakkı doğuran işleme ait yüklenilen KDV listesi – İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu – Satış faturaları listesi – Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin örneği ile kendisi tarafından ilgili mala ilişkin olarak istisna uygulanarak alınacak makina ve teçhizat listesinin örneği

9.5.1. Mahsuben İade

Mükelleflerin bu işlemlerden kaynaklanan mahsuben iade talepleri yukarıdaki belgelerin ibraz edilmiş olması halinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.

 9.5.2. Nakden İade

Mükelleflerin bu işlemlerden kaynaklanan ve 10.000 TL’yi aşmayan nakden iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir. İade talebinin 10.000 TL’yi aşması halinde aşan kısmın iadesi, vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi halinde mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür.

 9.6. Müteselsil Sorumluluk

İstisnadan yararlanmak isteyen mükelleflerin istisna belgesinin imza ve kaşe tatbik edilmiş bir suretini mal tesliminde bulunan satıcıya vermeleri gerekmektedir. Bu yazı olmadan istisna uygulanması halinde, ziyaa uğratılan vergi, ceza, zam ve faizlerden teslimi yapan mükellefler ile birlikte teslim yapılan alıcı da müteselsilen sorumludur. Kendisine teslimin istisna kapsamına girdiğini gösteren belge verilen satıcı mükelleflerce, başka bir şart aramaksızın istisna kapsamında işlem yapılır. Daha sonra işlemin, istisna için ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları baştan taşımadığı ya da şartların daha sonra ihlal edildiğinin tespiti halinde, ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve zamlar, kendisine istisna kapsamında teslim veya hizmet yapılan alıcıdan aranır. Satıcının iade talebi ise yukarıda açıklanan şekilde değerlendirilir.

Katma değer vergisi kanunu ve katma değer vergisi uygulama genel tebliğini aynen yazarak tebliğde yer almayan bir hususu anlatmak amacıyla bu yazıyı yazma gereğini duydum.

Tebliğde geçen,
9.3. Makina ve Teçhizatın Üç Yıl İçinde Belirlenen Faaliyetler Dışında Kullanımı veya Elden Çıkarılması ,
İstisna kapsamında alınan makina ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; imalat sanayii dışında kullanılması, satılması veya kiralanması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlar.
     Satıcı firma, alıcı tarafından vergi dairesinden almış olduğu istisna belgesine göre tebliğde  GTİP listesinde belirlenmiş olan makine ve teçhizatı alıcıya teslim ederek başkaca tebliğde belirtilen hususlar olmadığı hallerde müteselsil sorumluktan kurtulmaktadır. Satıcı firma, alıcının vergi dairesinden almış olduğu istisna yazısına  hitaben teslim ettiği ürüne ilişkin, Kdv Kanununun geçici 39.maddesine göre kdv istisnası hükmüne göre kdv’yi hesaplamayacak ve satmış olduğu makine ve teçhizata ilişkin almış olduğu ürüne ait  kdv’yi indirim konusu yapacak, indirim yoluyla telafi edilemeyen  kdv’yi ise talep etmesi halinde iade alabilecektir.
Alıcı ise , satın almış olduğu makine ve teçhizatı aldığı tarihi takip eden 3 yıl içinde satması kiralaması veya imalat dışında kullanması halinde zamanında alınmayan kdv , vergi ziyaı cezası gecikme  faizi ile birlikte  tespiti yapan daire tarafından tahsil edileceği belirtilmiştir. Alıcı bunu kendiliğinden beyan etmesi halinde hangi beyannamenin verileceği ve uygulamanın nasıl olacağı konusunda bir belirleme yapılmamıştır. Bu konuda vergi dairesi nezdinde görüşler  oluşmakta ve uygulama sağlanamamaktadır.
 Bu konuya bir örnek vermek gerekirse,
Alıcı (A Makine imalat Sanayi A.Ş.) 500 adet Gümrük tarife İstatistik Pozisyonu listesinde yer alan 84.19.00.00.12 Gtip nolu güneş enerjili su ısıtıcılarını,  B Makine imalat Sanayi A.Ş.’den 01.05.2022 tarihinde 500.000,00TL +%18 kdvli almış ve almış olduğu teçhizatı 15.12.2023 tarihinde 1.000.000,00+%20 kdv’li olarak C Makine İmalat Sanayi Ticaret Ltd.Şti.ne satmıştır. Aldığı tarihi takip eden yılın başı olan 01.01.2023 tarihinden 31.12.2025 tarihine kadar satması, kiralaması veya imalat sanayiinde kullanması halinde istisna şartı alıcı tarafından ihlal edilmiştir.
Ayrıca , alıcı tarafından beyannamesinin nasıl verileceği hususu tebliğ hükümlerinde idare tarafından tespiti halinde kdv ve vergi ziyaı cezası ile gecikme  faizinin de alınması konusu açıklanmış ancak alıcı tarafından kendiliğinden verilmesi gereken beyan türünden veya nasıl bildirim yapılacağı yönünde belirlilik bulunmamaktadır. Bu konuda çeşitli görüşler vardır.
Başka bir konu ise , alıcının aldığı 500 adet güneş enerjisi ısıtıcısının,  250 adedini satması halinde istisna şartı yine bozulmakta mıdır? Kalan 250 adet güneş enerjisi için halen istisna devam etmekte midir?
Şöyle ki,
-Alıcı imalat sanayiinde kullandığı ve satın aldığı  teçhizatı 2022 yılı Mayıs dönemine ilişkin vergi dairesine daha önce vermiş olduğu 1 nolu kdv beyannamesini  düzeltme yaparak indirim konusu yapmadığı 90.000,00TL kdv’yi hasılat kdv olarak ilave edilecek kdv’ye  mi eklemelidir?
-Alıcı tarafından bir dilekçeyle ilgili idareye başvuru yaparak pişmanlık hükümlerine göre 90.000,00TL ve gecikme zamlarını mı ödemelidir. Ödediği tarihte 1 nolu kdv beyannamesine indirilecek kdv olarak beyan mı etmelidir?
-Alıcı tarafından 2022 Mayıs dönemine 2 nolu kdv beyannamesi ile pişmanlık hükümlerine göre beyanname vermeli ve tam tevkifat olarak 150-Diğer işlemler bölümünden işlemin tamamı olan 90.000,00TL’yi sorumlu sıfatıyla beyan etmeli gecikme zamları dahil ödemeli ve ödemenin yapıldığı ayda 1 nolu kdv beyannamesiyle indirilecek kdv bölümüne dahil mi etmelidir?
    Belirttiğim üzere bu konuda herhangi bir tebliğ, sirkü düzenlemesi veya verilmiş bir özelgeye  rastlamadım.
   Şahsi görüşüme göre, alıcı tarafından 2022 Mayıs dönemine ilişkin 2 nolu kdv beyannamesi ile pişmanlık hükümlerine göre beyanname vermeli ve tam tevkifat olarak 150-Diğer işlemler bölümünden işlemin tamamı olan 90.000,00TL’yi sorumlu sıfatıyla gecikme zamları dahil ödemeli ve ödemenin yapıldığı ayda ödediği kdv tutarı olan 90.000,00TL yi ödemenin yapıldığı ayda 1 nolu kdv beyannamesiyle indirilecek kdv bölümüne dahil etmelidir
    Alıcının  satın almış olduğu makine ve teçhizatı aldığı tarihi takip eden 3 yıl içinde tamamen veya kısmen satması kiralaması veya imalat dışında kullanması halinde yanlış uygulamaların önüne geçmek için  bir an önce gerekli tebliğ  düzenlemesi yapılmalıdır.
Faydalı olmasını diler, saygılarımı sunarım.
 
Hazır Site web sitesi kurma webmaster By Uzman Tescil