Şenol DÖNDER

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 5) Üzerine İnceleme

Giriş

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından yayımlanan “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 5)”, transfer fiyatlandırması ile ilgili önemli değişiklikler ve ek düzenlemeler getirmektedir. Bu tebliğ, 18 Kasım 2007 tarihinde yayımlanan önceki tebliğdeki bazı maddeleri güncelleyerek, özellikle ülke bazlı raporlamaya dair süreçleri netleştirmektedir.

1. Kapsama Giren ve Girmeyen Mükellefler ile İlgili Değişiklikler

İlk olarak, Genel Tebliğ (Seri No: 1)’in “7.3.1- Kapsama Giren Mükellefler ve İşlemler” ve “7.3.2- Kapsama Girmeyen Mükellefler ve İşlemler” başlıklı bölümlerinde bazı terminolojik değişiklikler yapılmıştır. Daha önce “Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığına” ifadesi kullanılırken, bu ibare “İstanbul Defterdarlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğüne” olarak güncellenmiştir. Bu değişiklik, vergi uygulamalarında görevli mercilere yönelik yapılan bir düzenleme olup, özellikle büyük mükelleflerin işleyişini ilgilendirmektedir.

2. Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Yeni Düzenlemeler

Genel Tebliğ (Seri No: 5) ile birlikte, “7.4- Ülke Bazlı Rapor” başlıklı bölümde önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu düzenleme, çok uluslu şirketler grupları için ülke bazlı raporlamanın detaylarını içermekte ve raporlama yükümlülüğünü yerine getirme süreci daha açık hale getirilmektedir.

Yeni düzenlemeye göre, kapsama giren çok uluslu işletmeler grubu üyeleri, nihai ana işletme veya vekil işletme olup olmadıklarına bakılmaksızın, raporlama yükümlülüklerini her yıl, hesap dönemi bittikten sonra altıncı ayın sonuna kadar yerine getirmekle mükelleftirler. Bu bilgiler, Ek-5 formuna ve Dijital Vergi Dairesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde doldurulmalıdır. Raporlama tamamen elektronik ortamda, Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılacaktır.

Eklenen Örnek 4: Ülke Bazlı Raporlamanın Uygulamalı Görünümü

Tebliğe eklenen Örnek 4, ülke bazlı raporlamanın pratikte nasıl uygulanacağını gösteren somut bir örnektir. Türkiye’de mukim bir şirket olan ABC A.Ş.’nin, özel hesap dönemine sahip olduğu belirtilmiştir. Şirketin 1 Mayıs 2023 – 30 Nisan 2024 dönemi için raporlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Ayrıca, bir önceki hesap döneminde (1 Mayıs 2022 – 30 Nisan 2023) konsolide gelirin 800 milyon Avro olduğu bilgisi verilmiştir. Bu tutar, Türkiye’de ülke bazlı raporlama için belirlenen 750 milyon Avro’luk sınırı aşmaktadır. Buna göre, ABC A.Ş. raporlamasını 30 Nisan 2025’e kadar tamamlamalıdır.

Sonuç

Bu yeni tebliğ ile ülke bazlı raporlama yükümlülüğüne sahip mükelleflerin süreci daha ayrıntılı bir şekilde tanımlanmıştır. Özellikle elektronik ortamda verilecek formların düzenlenmesi ve raporlama yükümlülüğünün altı aylık bir süre içinde tamamlanması gerektiği vurgulanmıştır. Yine, transfer fiyatlandırması uygulamaları açısından İstanbul Defterdarlığı Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün görevli kılınması, sürecin daha merkezi bir yapı ile yönetilmesini sağlayacaktır.

Bu tebliğ, 1 Eylül 2024 tarihinden itibaren geçerli olup, Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yürütülecektir. Şirketlerin, belirtilen süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeleri, cezai yaptırımlarla karşılaşmamaları açısından büyük önem taşımaktadır.

kaynak: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241017-4.htm