Ana Sayfa Yazılar 3.10.2026 3 Görüntüleme

Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: 1 Ekim 2026 Sonrası Katma Değer, Döviz Pozisyonu ve Üretici Odaklı Yeni Sistem/ Şenol DÖNDER SMMM

Döviz dönüşüm desteğinde 1 Ekim 2026 itibarıyla önemli bir sistem değişikliği gündeme geliyor. Yeni yapı, önceki dönemde öne çıkan “belirli bir süre döviz almama taahhüdü” yaklaşımından uzaklaşarak firmaların döviz pozisyonunu, yarattıkları katma değeri, faaliyet kârını, iş gücü maliyetini ve üretim zincirindeki gerçek rolünü esas alan daha yapısal bir modele geçişi öngörüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Yeni yaklaşımın temel amacı yalnızca ihracat dövizinin Türk lirasına dönüşmesini sağlamak değil; aynı zamanda bu teşvik mekanizmasını Türkiye’de üretim, istihdam ve katma değer oluşturan işletmelere daha fazla yönlendirmek.

Bu nedenle yeni sistemin yalnızca ihracatçılar açısından değil, mali müşavirler, yeminli mali müşavirler, finans yöneticileri, üretici firmalar ve aracı ihracatçılar açısından da yakından takip edilmesi gerekiyor.


Döviz Dönüşüm Desteğinde Neden Yeni Bir Sisteme Geçiliyor?

Dosyada yer alan verilere göre 2023 yılından itibaren yaklaşık 44.000 firma döviz dönüşüm desteğinden faydalandı.

Destekten yararlanan firmaların toplam ihracatçı firmalar içerisindeki oranı ise yıllar itibarıyla dikkat çekici biçimde yükseldi:

Yıl Destekten Yararlanan Firmaların İhracatçı Firmalara Oranı
2023 %15,7
2024 %23,4
2025 %29,3
2026* %34,4

Bu tablo, döviz dönüşüm desteğinin artık sınırlı sayıdaki ihracatçının kullandığı bir mekanizma olmaktan çıkıp ihracatçı firmalar arasında oldukça yaygın hale geldiğini gösteriyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Ancak yeni dönemin amacı desteği yalnızca daha fazla firmaya ulaştırmak değil.

Esas hedef;

Türkiye’de daha fazla üretim yapan, daha fazla istihdam sağlayan ve daha yüksek katma değer oluşturan firmaların destek sisteminde öne çıkarılması.

Bu nedenle yeni sistemde “döviz bozdurmak” tek başına yeterli bir kriter olmaktan çıkıyor.


Eski Sistem ile Yeni Sistem Arasındaki Temel Farklar

Dosyada yer alan karşılaştırmaya göre yeni dönemde üç temel değişiklik dikkat çekiyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Konu Önceki Uygulama Yeni Dönem
Temel koşul 1 ay döviz almama taahhüdü Maksimum %10 döviz pozisyon oranı
Destek kapasitesi Belirgin katma değer sınırı yok Firmanın yıllık katma değeriyle sınırlı
Ana yararlanıcı Çoğunlukla aracı ihracatçı Üretici ve tedarikçiye doğrudan erişim
Sistem mantığı Davranışsal taahhüt Finansal ve ölçülebilir kriterler
Firma bazlı sınır Eski yapıya göre farklı Yıllık üst limit 100 milyon TL

Yeni sistemin en önemli özelliği, taahhüde dayalı modelden finansal verilere dayalı bir modele geçilmesi.

Bu da özellikle muhasebe ve mali müşavirlik açısından sistemi çok daha teknik hale getiriyor.


Neden Katma Değer?

Yeni modelin merkezine “katma değer” kavramının yerleştirilmesi tesadüfi değil.

Dosyada aktarılan TCMB analizlerine göre firma bazında katma değer/brüt satış oranı arttıkça ihracat gelirlerinin dövize ilişkin satış eğiliminin de arttığı ifade ediliyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Başka bir ifadeyle;

yüksek katma değer yaratan firmaların, kazandıkları ihracat dövizini Türk lirasına dönüştürme konusunda daha yüksek eğilim gösterdikleri tespit edilmiş durumda.

Bu nedenle yeni sistem;

yüksek katma değer + yüksek üretim + yüksek istihdam + döviz dönüşümü

kombinasyonunu teşvik etmeye yöneliyor.

Bu yaklaşım, desteğin yalnızca finansal işlem yapan firmaya değil, ekonominin reel tarafında gerçekten değer üreten işletmeye ulaşmasını sağlamayı amaçlıyor.


1. Yeni Kural: %10 Döviz Pozisyon Oranı

Yeni dönemin en önemli şartlarından biri firmaların döviz pozisyonuna ilişkin.

Eski sistemde yer alan “1 ay boyunca döviz almama” taahhüdünün yerine artık daha ölçülebilir bir finansal kriter getiriliyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Firmanın;

likit döviz varlıklarının

firmanın;

net satış hasılatı veya toplam aktif büyüklüğünden yüksek olan tutara

oranının %10’u aşmaması gerekiyor.

Basitleştirirsek:

Likit Döviz Varlıkları / Maksimum (Net Satış Hasılatı – Toplam Aktif Büyüklüğü) ≤ %10

şeklinde bir kontrol yapılacak.

Burada likit döviz varlıkları kapsamında özellikle;

  • döviz kasası,
  • döviz tevdiat hesapları,
  • yabancı para cinsinden banka varlıkları,
  • dövize dayalı bazı likit finansal varlıklar

önem taşıyacak.


Örnek 1: Döviz Pozisyon Oranı Nasıl Hesaplanabilir?

Bir firmanın;

  • Net satış hasılatı: 200.000.000 TL
  • Toplam aktif büyüklüğü: 250.000.000 TL
  • Likit döviz varlığı karşılığı: 20.000.000 TL

olsun.

Karşılaştırmada yüksek olan tutar:

250.000.000 TL

olacaktır.

%10 sınırı:

250.000.000 × %10 = 25.000.000 TL

Firmanın likit döviz varlığı 20.000.000 TL olduğundan:

20.000.000 / 250.000.000 = %8

sonucuna ulaşılır.

Bu örnekte firmanın döviz pozisyon oranı %10’un altında kalmaktadır.

Dolayısıyla yalnızca bu kriter bakımından sistem şartını sağladığı söylenebilir.

Ancak diğer destek şartlarının ayrıca sağlanması gerekir.


Örnek 2: %10 Sınırı Aşılırsa Ne Olur?

Aynı firmanın likit döviz varlığının 35.000.000 TL olduğunu varsayalım.

Bu durumda:

35.000.000 / 250.000.000 = %14

olacaktır.

%14 oranı, öngörülen %10 sınırını aşmaktadır.

Bu durumda firmanın destekten yararlanabilmesi açısından döviz pozisyonu koşulu sağlanmamış olacaktır.

Bu örnek, yeni dönemde mali müşavirlerin yalnızca geçmiş dönem bilançosuna bakmasının yeterli olmayacağını gösteriyor.

Firmanın güncel döviz varlığının da takip edilmesi gerekecek.


EK:C Döviz Pozisyonu Bildirim Formu

Yeni sistemin mali müşavirler açısından en önemli belgelerinden biri EK:C Döviz Pozisyonu Bildirim Formu olacak.

Dosyaya göre formun;

SMMM veya YMM tarafından onaylanması gerekiyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Onaylanan form;

düzenleme tarihinden itibaren 15 gün geçerli.

Aynı form bu 15 günlük süre içerisinde birden fazla işlemde kullanılabilecek.

Bu düzenleme özellikle mali müşavirler açısından önemli.

Çünkü artık ihracatçı müşteriler bakımından;

  • döviz mevcudu,
  • net satışlar,
  • aktif büyüklüğü,
  • finansal kayıtların güncelliği

çok daha yakından izlenmek zorunda kalacak.


Mali Müşavir Gözüyle Kritik Nokta: 15 Günlük Süre

Burada uygulamada çok dikkat edilmesi gereken bir konu bulunuyor.

Örneğin EK:C formu 1 Ekim tarihinde düzenlendiyse, firmanın döviz dönüşüm işlemlerini bu formun geçerli olduğu süre içerisinde gerçekleştirmesi gerekiyor.

Firmanın işlem planı gecikirse veya belge geçerliliğini kaybederse yeni form düzenlenmesi gerekebilir.

Bu nedenle muhasebe birimi, banka ve firma yönetiminin süreci birlikte planlaması önem taşıyacak.


2. Yeni Kural: Destek Tutarını Firmanın Katma Değeri Belirleyecek

Yeni sistemde önemli değişikliklerden biri de firmanın yararlanabileceği destek miktarının, yarattığı ekonomik değerle ilişkilendirilmesi.

Dosyada katma değer hesabında iki ana unsur gösteriliyor: Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Faaliyet Kârı + İş Gücü Maliyeti

Faaliyet kârı GİB’e verilen beyannamelerdeki mali verilerle;

iş gücü maliyeti ise SGK kayıtlarında yer alan maaş ve prim verileriyle ilişkilendiriliyor.

Bu sistem özellikle istihdam yoğun üretim yapan firmaları ön plana çıkarabilir.


Örnek 3: Katma Değer Hesabı

Bir işletmenin;

  • yıllık faaliyet kârı: 12.000.000 TL
  • yıllık iş gücü maliyeti: 8.000.000 TL

olsun.

Katma değer:

12.000.000 + 8.000.000 = 20.000.000 TL

olacaktır.

Yeni sistemde destek kapasitesi bakımından 20.000.000 TL’lik bir katma değer oluştuğu kabul edilecektir.

Burada önemli husus, destek tutarı ve döviz satış kapasitesine ilişkin kesin uygulamanın ilgili güncel TCMB talimatları çerçevesinde takip edilmesi gerekliliğidir.


Zarar Eden Firma Katma Değer Hesabında Nasıl Değerlendirilecek?

Dosyada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Faaliyet kârı zarar çıkarsa, zarar tutarının sıfır kabul edilmesi öngörülüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Örneğin;

  • faaliyet sonucu: -3.000.000 TL
  • iş gücü maliyeti: 6.000.000 TL

ise faaliyet zararının negatif olarak katma değeri azaltması yerine sıfır dikkate alınması söz konusu olacak.

Bu durumda katma değer:

0 + 6.000.000 = 6.000.000 TL

olarak değerlendirilecektir.

Bu yaklaşım, zarar eden ancak önemli ölçüde istihdam sağlayan firmaların tamamen sistem dışında kalmasını önlemeye yönelik bir yapı olarak okunabilir.


100 Milyon TL Yıllık Üst Limit

Dosyaya göre firma bazında yıllık üst limit:

100.000.000 TL

olarak belirleniyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Ancak 1 Ekim-31 Aralık 2026 arasındaki geçiş dönemi için yıllık katma değer ve üst limitin dörtte biri, yani %25’i esas alınacak.

Dolayısıyla 100 milyon TL’lik yıllık üst sınırın geçiş dönemine denk gelen teorik karşılığı:

25.000.000 TL

olacaktır.

Ancak her firma otomatik olarak bu tutardan yararlanamaz.

Firmanın kendi katma değer kapasitesi ayrıca dikkate alınmalıdır.


Örnek 4: Geçiş Dönemi Hesabı

Bir firmanın yıllık katma değeri 60.000.000 TL olsun.

1 Ekim-31 Aralık dönemi için %25 dikkate alındığında:

60.000.000 × %25 = 15.000.000 TL

elde edilir.

100 milyon TL yıllık üst limitin %25’i:

25.000.000 TL

olduğuna göre firmanın sınırlayıcı unsurunun kendi katma değeri olması halinde geçiş dönemindeki ilgili limit 15 milyon TL seviyesinde oluşacaktır.

Bu örnek yalnızca dosyada açıklanan sistem mantığını göstermek amacıyla verilmiştir; fiili işlemde güncel uygulama talimatlarının kontrol edilmesi gerekir.


3. Yeni Kural: Aracı İhracatçı Yerine Üreticinin de Desteklenmesi

Yeni sistemin reel sektör açısından belki de en önemli taraflarından biri tedarikçi entegrasyonu.

Türkiye’de birçok üretici firma malını doğrudan kendisi ihraç etmiyor.

Ticaret zinciri şu şekilde olabiliyor:

Üretici → İhracatçı firma → Yurt dışındaki alıcı

Eski sistemde destek ağırlıklı olarak ihracat işlemini gerçekleştiren aracı firma üzerinden işliyordu.

Yeni modelde ise üreticinin yarattığı katma değerin belgelenmesi halinde desteğin üretici veya tedarikçiye doğrudan aktarılması öngörülüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Bu çok önemli bir değişiklik.

Çünkü ekonomik değeri asıl oluşturan üretici firma, ihracat işlemini kendisi gerçekleştirmese bile sistemden yararlanma imkânına kavuşabilecek.


Üreticiye Doğrudan Destek İçin Hangi Belgeler Gerekiyor?

Dosyada özellikle şu belgeler öne çıkıyor:

  • EK:E Aracı İhracatçı Beyannamesi
  • taraflar arasındaki sözleşme
  • Gümrük Beyannamesi
  • fatura ve ilgili ticari belgeler

Bankanın söz konusu belgeler üzerinden üretici-ihraççı ilişkisini kontrol etmesi öngörülüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…


Örnek 5: Aracı İhracatçı ve Üretici

A Ltd. Şti. bir üretici olsun.

Ürettiği malları B Dış Ticaret A.Ş. üzerinden ihraç ediyor.

B şirketi ihracatı kendi adına gerçekleştiriyor; ancak ürünün gerçek üreticisi A şirketi.

Yeni sistemde gerekli sözleşme, beyan ve ihracat belgelerinin sunulması halinde destek tutarının üretici A şirketine yönlendirilmesi mümkün hale geliyor.

Böylece ihracatçı şirketin yalnızca ticari aracılık yaptığı durumlarda destek gerçek katma değeri oluşturan işletmeye ulaşabiliyor.


Hangi Dövizler Kapsama Giriyor?

Dosyada sistem kapsamında temel olarak şu üç para birimi gösteriliyor:

ABD Doları (USD)
Euro (EUR)
İngiliz Sterlini (GBP)

Diğer döviz cinslerinin bankalar tarafından çapraz kur üzerinden bu para birimlerinden birine dönüştürülerek işleme alınabileceği belirtiliyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…


Hangi İşlemler Kapsamda?

Sistem yalnızca klasik mal ihracatını kapsamıyor.

Üç temel alan öne çıkıyor.

Mal İhracatı

Mal ihracatı bedelleri destek kapsamına alınabiliyor.

Peşin ihracat işlemlerinde ilgili gümrük beyannamesinin 6 ay içerisinde sunulması gerekiyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Döviz Kazandırıcı Hizmetler

Turizm ve benzeri hizmetlerden elde edilen döviz gelirleri de sistem kapsamında.

Dosyada fatura tarihinden itibaren 180 günlük süre öngörülüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Serbest Bölge Satışları

Serbest bölge işlemlerinde yalnızca yurt dışına yapılan satışlarla bağlantılı işlemler kapsamda değerlendiriliyor.

Bu işlemlerde de 180 günlük süre bulunuyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…


Döviz Dönüşüm İşlemi Nasıl Yapılacak?

Dosyadaki akış dört aşamada anlatılıyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

1. Döviz Türkiye’ye gelir

İhracat veya döviz kazandırıcı faaliyet sonucunda elde edilen bedel yurda getirilir.

2. Banka kontrolü gerçekleştirir

Banka;

  • döviz pozisyonu,
  • EK:C formu,
  • ihracat belgeleri,
  • firmanın destek limiti

gibi hususları kontrol eder.

3. Döviz TCMB’ye satılır

Şartların sağlanmasının ardından döviz banka üzerinden Merkez Bankasına satılır.

4. TL ve destek tutarı hesaba aktarılır

Döviz karşılığı TL ile destek tutarı firmanın hesabına aktarılır.


Kritik Belge Yönetimi

Yeni sistemde belge kontrolü sistemin en önemli parçalarından biri haline geliyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Özellikle şu belgeler yakından takip edilmelidir:

EK:C Döviz Pozisyonu Bildirim Formu

SMMM/YMM onayına tabi.

Gümrük Beyannamesi

Mal ihracatının ispatında kullanılacak.

Hizmet Faturası

Döviz kazandırıcı hizmetlerde önem taşıyacak.

Serbest Bölge İşlem Formu

Serbest bölge satışlarında kullanılacak.

ETGB Belgeleri

Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi kapsamındaki işlemlerde ayrıca takip edilecek.

EK:E

Aracı ihracatçı ve üretici arasındaki doğrudan destek mekanizmasında kullanılacak.


Mali Müşavirler İçin Özel Kontrol Listesi

Yeni sistem yürürlüğe girdiğinde ihracatçı mükellefler için aşağıdaki kontrol listesinin oluşturulması faydalı olacaktır:

  1. Firmanın net satış hasılatını kontrol edin.
  2. Toplam aktif büyüklüğünü belirleyin.
  3. Yüksek olan tutarı tespit edin.
  4. Güncel likit döviz varlıklarını hesaplayın.
  5. Döviz pozisyon oranının %10’u geçmediğini teyit edin.
  6. EK:C belgesinin geçerlilik tarihini kontrol edin.
  7. Faaliyet kârını tespit edin.
  8. SGK iş gücü maliyetlerini çıkarın.
  9. Firmanın katma değer limitini hesaplayın.
  10. Yıllık ve geçiş dönemi üst limitini kontrol edin.
  11. İhracat ve gümrük belgelerini eşleştirin.
  12. Aracı ihracat varsa üreticiyle olan sözleşmeleri kontrol edin.
  13. Banka işlemi öncesinde belgelerin tarih uyumunu tekrar kontrol edin.
  14. Yararlanılan desteklerin firma bazında kümülatif takibini yapın.

Bu kontrol sisteminin özellikle yüksek ihracat hacmine sahip firmalarda Excel veya muhasebe programı içerisinde ayrı bir modül üzerinden takip edilmesi yararlı olacaktır.


Usulsüzlük Halinde Yaptırımlar Oldukça Ağır

Yeni sistemde gerçeğe aykırı beyan veya haksız destek kullanımı konusunda ciddi yaptırımlar bulunuyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Desteğin Geri Alınması

Haksız şekilde alınan desteklerin geri alınması söz konusu.

Dosyada geri alınacak tutarın, TCMB’nin ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faizi ve ilgili BSMV yükleriyle birlikte tahsil edilebileceği belirtiliyor.

Bir Yıl Sistemden Men

İlk ihlal halinde firmanın Merkez Bankası kaynaklı kredi ve desteklerden 1 yıl süreyle yararlanamaması söz konusu olabiliyor.

Tekrar Halinde Üç Yıl

İhlalin tekrarında men süresi 3 yıla kadar çıkabiliyor.

Bağlantılı Şirketler de Etkilenebilir

Yaptırımın yalnızca ihlali gerçekleştiren işletmeyle sınırlı kalmaması da önemli.

Karar ve yönetim açısından organik bağlantısı bulunan firmalar bakımından da sonuç doğabileceği dosyada belirtiliyor.

Bu nedenle özellikle holding ve grup şirketlerinin sistemi daha dikkatli yönetmesi gerekiyor.


100.000 TL Altındaki Usulsüzlüklerde İstisna

Dosyada ayrıca dikkat çeken bir istisna bulunuyor.

Usulsüz kullanılan destek tutarı 100.000 TL’nin altında ise ve gerekli ödeme zamanında yapılırsa bazı sistemden men yaptırımlarının uygulanmaması öngörülüyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Bu istisna geri ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldıran genel bir af olarak değerlendirilmemelidir.


SMMM ve YMM’ler Açısından Yeni Sorumluluk Alanı

Yeni sistem muhasebe mesleği açısından da önemli bir değişiklik yaratıyor.

Çünkü bu defa yalnızca ihracat faturası veya döviz girişinin kontrolü yeterli değil.

Bir firmanın aynı anda;

bilançosu + gelir tablosu + banka döviz hesapları + SGK maliyetleri + ihracat belgeleri

birlikte değerlendirilecek.

Dolayısıyla mali müşavirlerin yeni dönemde müşterilerine yönelik ayrı bir “Döviz Dönüşüm Destek Dosyası” oluşturması yararlı olabilir.

Bu dosyada;

  • EK:C formları,
  • döviz pozisyon hesapları,
  • faaliyet kârı tabloları,
  • SGK işçilik maliyetleri,
  • yararlanılan destekler,
  • Gümrük Beyannameleri,
  • banka dekontları,
  • aracı ihracat sözleşmeleri

birlikte takip edilebilir.


Firmalar Şimdiden Hangi Hazırlıkları Yapmalı?

1 Ekim 2026 sonrasındaki işlemler açısından firmaların hazırlık yapması faydalı olacaktır.

Özellikle düzenli ihracat yapan firmalar;

  • döviz hesaplarını gözden geçirmeli,
  • %10 sınırına yaklaşan şirketleri tespit etmeli,
  • faaliyet kârını düzenli takip etmeli,
  • personel ve SGK maliyetlerini güncel tutmalı,
  • ihracat belgeleri ile banka hareketlerini eşleştirmeli,
  • aracı ihracatçı-üretici sözleşmelerini düzenlemeli,
  • destek kullanımını firma bazında takip etmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Döviz almama taahhüdü tamamen kalkıyor mu?

Dosyada yeni sistemde 1 aylık döviz almama taahhüdü yerine %10 döviz pozisyon kriterinin getirildiği belirtiliyor.

2. Döviz pozisyonu oranını kim hesaplayacak?

Firmanın mali verileri esas alınacak; EK:C formunun ise SMMM veya YMM tarafından onaylanması gerekiyor.

3. EK:C formu ne kadar geçerli?

Dosyada 15 gün geçerli olduğu belirtiliyor.

4. Katma değer nasıl belirlenecek?

Temel yaklaşım:

Faaliyet Kârı + İş Gücü Maliyeti şeklinde.

5. Zarar eden firma destekten yararlanabilir mi?

Dosyada faaliyet zararının sıfır kabul edilmesine ilişkin yaklaşım yer aldığından, iş gücü maliyeti üzerinden katma değer oluşması mümkün olabilir.

6. Yıllık üst limit ne kadar?

Firma bazında yıllık üst limit 100 milyon TL olarak gösteriliyor.

7. 2026’nın son üç ayında limit nasıl uygulanacak?

1 Ekim-31 Aralık 2026 dönemi için yıllık katma değer ve üst limitin %25’i dikkate alınacak.

8. Aracı ihracatçı üzerinden ihracat yapan üretici yararlanabilir mi?

Yeni sistemin temel yeniliklerinden biri bu. Gerekli belgelerin ibraz edilmesi halinde desteğin doğrudan üreticiye aktarılmasının önü açılıyor.

9. USD dışında dövizler kabul ediliyor mu?

EUR ve GBP de temel sistem içerisinde yer alıyor. Diğer dövizlerin çapraz kur yöntemiyle dönüştürülmesi söz konusu olabiliyor.

10. Hizmet ihracatı da destek kapsamında mı?

Dosyada turizm ve benzeri döviz kazandırıcı hizmetler de sistem kapsamında gösteriliyor.


Mali Müşavir Gözüyle Genel Değerlendirme

Yeni döviz dönüşüm sistemi klasik bir “döviz bozdurma teşviki” olmaktan çıkıyor.

Bundan sonra şu soru daha fazla önem kazanacak:

“Bu firma ne kadar ihracat yaptı?”

sorusunun yanında;

“Bu firma Türkiye’de ne kadar katma değer yarattı?”

sorusu da sorulacak.

Sistem böylece üç temel alana oturuyor:

Katma Değer Odaklılık:
Üretim, faaliyet kârı ve istihdam destek sisteminin merkezine geliyor.

Üretici Odaklılık:
Aracı ihracatçıların gerisindeki gerçek üreticinin de desteklenmesi hedefleniyor.

Finansal Disiplin:
Döviz almama taahhüdü yerine ölçülebilir bir %10 döviz pozisyon kriteri getiriliyor. Döviz_Dönüşüm_Desteğinde_Yeni_D…

Bu yönüyle sistem yalnızca rezerv artırma politikasının değil, aynı zamanda reel sektörün finansman ve üretim politikasının da bir parçası haline geliyor.


Sonuç

1 Ekim 2026 itibarıyla öngörülen yeni dönem, döviz dönüşüm desteklerinde önemli bir zihniyet değişimini temsil ediyor.

Eski yaklaşımın özeti:

“Dövizini getir, TL’ye çevir ve döviz alma.”

iken yeni sistemin yaklaşımı şu şekilde özetlenebilir:

“Üret, istihdam yarat, katma değer oluştur, döviz pozisyonunu kontrollü tut, ihracat gelirini yurda getir ve Türk lirasına dönüştür.”

Özellikle mali müşavirler açısından bundan sonraki dönemde;

%10 döviz pozisyon oranı, EK:C formu, faaliyet kârı, SGK iş gücü maliyeti, 100 milyon TL üst limit, geçiş dönemi hesabı ve üretici-tedarikçi entegrasyonu

en yakından takip edilmesi gereken konular olacaktır.

Firmaların ise yalnızca ihracat departmanlarıyla değil; muhasebe, finans, insan kaynakları ve banka tarafıyla koordineli bir takip sistemi kurmaları gerekecektir.


Önemli Uyarı

Bu makale, tarafımıza iletilen “Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem – Stratejik Çerçeve ve Operasyonel Uygulama Rehberi” esas alınarak hazırlanmıştır. Uygulamada işlem yapılmadan önce TCMB’nin yürürlükteki güncel talimatları, ilgili mevzuat, banka uygulamaları ve varsa daha sonra yayımlanan değişikliklerin ayrıca kontrol edilmesi gerekmektedir.

kaynak:

Hazır Site by Uzman Tescil