Vergi Mevzuatı Açısından Değerlendirme, Uygulama Esasları ve Örnek Hesaplamalar

1. GİRİŞ

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, işletmeye dahil edilen veya kiralama yoluyla edinilen ve ticari ya da mesleki faaliyetlerde kullanılan taşıtlara ilişkin giderler, belirli şartlar dahilinde vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilmektedir.

Ancak ticari kazanç ve serbest meslek kazancı sahiplerinin kullandıkları binek otomobillere ilişkin kira, bakım, onarım, yakıt, sigorta, finansman ve amortisman giderlerinin vergi matrahından indirilmesinde çeşitli sınırlamalar öngörülmüştür.

Söz konusu düzenlemelerin temelinde, binek otomobiller için yapılan harcamaların yalnızca mevzuatta belirlenen sınırlar dahilinde gider olarak kabul edilmesi bulunmaktadır.

Bu sınırlamalar, esas itibarıyla faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ya da çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflerin bu amaçla kullandıkları taşıtlar dışındaki binek otomobilleri kapsamaktadır.

Gider ve amortisman kısıtlamasına ilişkin parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak belirlenmektedir.

2026 takvim yılında uygulanacak tutarlar, 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

Bu çalışmada, 2026 yılı için geçerli bulunan gider ve amortisman kısıtlamaları, uygulama esasları ve örnek hesaplamalar çerçevesinde ele alınmaktadır.

2. BİNEK OTOMOBİL KAVRAMI VE KAPSAMI

Vergi mevzuatı bakımından binek otomobil kavramı, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonunda yer alan motorlu taşıtları ifade etmektedir.

Bu kapsamda, esas itibarıyla insan taşımak amacıyla imal edilen otomobillerin yanı sıra, hem insan hem eşya taşımaya elverişli çok amaçlı araçlar, steyşın vagonlar ve yarış otomobilleri de değerlendirmeye alınmaktadır.

Bununla birlikte, 87.03 tarife pozisyonunda yer alsalar dahi bazı özel amaçlı taşıtlar binek otomobil kapsamında değerlendirilmemektedir.

Bu taşıtlar arasında ambulanslar, mahkûm nakil araçları, para taşıma araçları, cenaze araçları ve itfaiye öncü araçları bulunmaktadır.

Ayrıca Karayolları Trafik Kanunu gereğince trafik tesciline tabi olmayan ve yalnızca havalimanı apronları gibi belirli alanlarda kullanılan taşıtlar da bu kapsamın dışında tutulmaktadır.

Dolayısıyla gider kısıtlamasının uygulanmasında öncelikle taşıtın teknik niteliğinin ve ilgili tarife pozisyonunun doğru belirlenmesi önem taşımaktadır.

3. 2026 YILINDA UYGULANACAK GİDER VE AMORTİSMAN SINIRLARI

2026 takvim yılı için binek otomobillere ilişkin gider ve amortisman kısıtlamalarında uygulanacak tutarlar aşağıdaki gibidir:

Belirtilen sınırlar, istisna kapsamındaki faaliyetlerde kullanılan taşıtlar dışında kalan binek otomobiller bakımından uygulanmaktadır.

4. BİNEK OTOMOBİL KİRALAMA GİDERLERİNDE SINIRLAMA

Ticari veya mesleki faaliyetlerde kullanılmak üzere kiralanan binek otomobillerin kira bedelleri, mevzuatta belirlenen parasal sınıra tabidir.

2026 takvim yılında, kiralama yoluyla edinilen her bir binek otomobil için KDV hariç aylık 46.000 TL’ye kadar olan kira bedeli gider olarak dikkate alınabilecektir.

Aylık kira bedelinin bu tutarı aşması durumunda, aşan kısım ticari kazancın tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilecektir.

Serbest meslek kazancı elde eden mükelleflerde ise yalnızca belirlenen sınır dahilindeki kira bedeli gider olarak dikkate alınabilecek, sınırı aşan tutar mesleki kazancın tespitinde indirilemeyecektir.

4.1. Kira Giderinin İndirilemeyen Kısmına Ait KDV’nin Durumu

Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, gelir ve kurumlar vergisi bakımından kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderlere ilişkin katma değer vergisinin de indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Bu nedenle kiralama bedelinin 2026 yılı için belirlenen aylık 46.000 TL sınırını aşması halinde, aşan tutara isabet eden KDV de indirim konusu yapılamayacaktır.

Ayrıca söz konusu KDV tutarı, gelir ve kurumlar vergisi bakımından ayrıca gider olarak dikkate alınamayacaktır.

5. BİRDEN FAZLA YILI KAPSAYAN ARAÇ KİRALAMALARINDA UYGULAMA

Bir yıldan uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinde gider kısıtlaması uygulanırken, kira bedelinin hangi takvim yılına ait olduğu önem taşımaktadır.

Kira bedelinin peşin ödenmiş olması, sözleşmenin tamamına tek bir yılın gider sınırının uygulanmasını gerektirmemektedir.

Her bir aya ilişkin kira giderinin değerlendirilmesinde, ilgili ayın içinde bulunduğu takvim yılı için belirlenmiş olan sınır esas alınacaktır.

Örnek Uygulama

Eczacılık faaliyetinden dolayı ticari kazanç mükellefiyeti bulunan (D), 1 Haziran 2026 tarihinde (E) Filo Kiralama A.Ş.’den aylık 90.000 TL bedelle bir binek otomobil kiralamıştır.

Kira sözleşmesinin süresi iki yıl olup, kira bedelinin tamamı 1 Haziran 2026 tarihinde peşin olarak ödenmiştir.

Bu durumda;

• 2026 yılına ait kira giderlerinin her bir ay için en fazla 46.000 TL’si gider olarak dikkate alınabilecektir.
• 2027 yılına ilişkin kira bedellerinde, 2027 yılı için belirlenecek sınır uygulanacaktır.
• 2028 yılına isabet eden kira bedellerinde ise 2028 yılı için geçerli olacak sınır esas alınacaktır.

Dolayısıyla peşin ödeme yapılmış olsa dahi gider kısıtlamasında kira bedelinin ilişkin olduğu yıl belirleyici olmaktadır.

6. GÜNLÜK ARAÇ KİRALAMALARINDA GİDER KISITLAMASI

Binek otomobillerin günlük olarak kiralanması durumunda da gider kısıtlaması uygulanmaktadır.

Günlük kiralama işlemlerinde dikkate alınabilecek azami gider tutarı, ilgili takvim yılı için belirlenen aylık kira gideri sınırının kiralamanın gerçekleştiği ayın gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır.

Bu şekilde bulunan günlük sınır, kiralama süresi dikkate alınarak uygulanacaktır.

Dolayısıyla günlük araç kiralamalarında gider olarak kabul edilecek tutarın belirlenmesinde, kiralamanın gerçekleştiği ayın gün sayısı esas alınmaktadır.

7. SERBEST MESLEK ERBABI TARAFINDAN PEŞİN ÖDENEN KİRA GİDERLERİ

Serbest meslek kazancının tespitinde tahsil esası geçerlidir.

Bu esas uyarınca gelir ve giderler, tahakkuk ettikleri dönemde değil, tahsil edildikleri veya ödendikleri dönemde dikkate alınmaktadır.

Serbest meslek erbabının kiraladığı binek otomobillere ilişkin kira giderlerinde, ödemenin yapıldığı dönemde geçerli olan gider sınırı esas alınmaktadır.

Bu nedenle serbest meslek erbabı ile ticari kazanç mükellefleri bakımından peşin ödenen kira bedellerinin değerlendirilmesinde farklı uygulama esasları bulunmaktadır.

8. BİNEK OTOMOBİL ALIMINDA ÖTV VE KDV GİDER KISITLAMASI

Binek otomobillerin iktisabında ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi bakımından da belirli bir gider sınırlaması bulunmaktadır.

2026 takvim yılında binek otomobil alımına ilişkin ÖTV ve KDV toplamının en fazla 1.200.000 TL’lik kısmı, doğrudan gider olarak tercih edilmesi halinde, ticari veya mesleki kazancın tespitinde dikkate alınabilecektir.

Bu sınır, faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ya da çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları taşıtlar dışında kalan binek otomobillere uygulanmaktadır.

Dolayısıyla taşıtın iktisabında ödenen vergilerin doğrudan gider olarak dikkate alınması halinde, ilgili yıl için belirlenen azami tutarın aşılmaması gerekmektedir.

9. BİNEK OTOMOBİLLERE İLİŞKİN GENEL GİDERLERDE %70 SINIRLAMASI

Ticari veya mesleki faaliyetlerde kullanılan binek otomobillere ilişkin cari giderlerin tamamı vergi matrahından indirilememektedir.

Mevzuat uyarınca bu giderlerin en fazla %70’i, safi kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmektedir.

Kalan %30’luk kısmı ise vergi matrahından indirilemeyen gider niteliğindedir.

Bu sınırlama genel olarak;

• Akaryakıt giderlerini,
• Tamir ve bakım harcamalarını,
• Sigorta ve kasko giderlerini,
• Otopark ücretlerini,
• Köprü ve otoyol geçiş ücretlerini,
• Taşıtlarla ilgili diğer cari harcamaları

kapsamaktadır.

Gider kısıtlamasının uygulanmasında, binek otomobilin işletme aktifinde veya envanterinde bulunması ile kiralama yoluyla edinilmiş olması arasında farklılık bulunmamaktadır.

9.1. Genel Gider Kısıtlamasına İlişkin Örnek Hesaplama

Kozmetik ürünlerinin toptan ticareti faaliyetinde bulunan (KLM) Ltd. Şti.’nin aktifinde kayıtlı iki adet binek otomobili bulunmaktadır.

Şirketin 2026 hesap döneminde söz konusu araçlar için yapmış olduğu giderler aşağıdaki gibidir.

Örnekte yer alan kredi faizleri, önceki hesap dönemlerinde iktisap edilmiş binek otomobillerin 2026 hesap dönemine isabet eden finansman giderlerinden oluşmaktadır.

Şirket, söz konusu faiz giderlerini doğrudan gider olarak dikkate almayı tercih etmiştir.

Tablodan da görüleceği üzere, toplam 957.000 TL tutarındaki harcamanın 645.400 TL’si vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınabilecek; kalan 311.600 TL ise kanunen kabul edilmeyen gider olarak matraha ilave edilecektir.

9.2. Motorlu Taşıtlar Vergisinin Durumu

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu uyarınca, binek otomobiller için ödenen motorlu taşıtlar vergileri genel olarak gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmemektedir.

Taşıt kiralama faaliyetiyle uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlara ilişkin MTV ödemeleri ise bu uygulamanın dışında tutulmaktadır.

Bu nedenle örnek hesaplamada yer alan 35.000 TL tutarındaki motorlu taşıtlar vergisinin tamamı kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınmıştır.

10. BİNEK OTOMOBİLLERDE AMORTİSMAN GİDERİ KISITLAMASI

Binek otomobillerin iktisabında yalnızca cari giderler değil, amortisman yoluyla gider olarak dikkate alınabilecek tutarlar da sınırlandırılmıştır.

2026 takvim yılında uygulanacak amortisman sınırları, aracın ilk iktisap bedeline ve ÖTV ile KDV’nin maliyet bedeline dahil edilip edilmediğine göre farklılık göstermektedir.

Buna göre;

Birinci durum: ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedeli 1.380.000 TL’yi aşan binek otomobillerde, ayrılan amortismanın en fazla bu tutara isabet eden kısmı gider olarak dikkate alınabilecektir.

İkinci durum: ÖTV ve KDV’nin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği durumlarda, amortismana esas tutarın 2.600.000 TL’yi aşması halinde, ayrılan amortismanın en fazla bu sınıra isabet eden kısmı gider yazılabilecektir.

Belirtilen tutarları aşan iktisap bedellerine ilişkin amortismanların, sınırların üzerinde kalan kısmı vergi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmeyecektir.

10.1. Kıst Amortisman Uygulaması

213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, binek otomobillerin aktife alındıkları hesap döneminde kıst amortisman uygulaması söz konusudur.

Bu uygulamada, aktife giriş tarihinde ay kesri tam ay sayılmakta ve hesap döneminin kalan aylarına isabet eden süre için amortisman ayrılmaktadır.

İlk yılda amortisman ayrılamayan süreye ilişkin bakiye tutar ise itfa süresinin son yılında tamamen giderleştirilebilmektedir.

Binek otomobillere yönelik amortisman sınırlaması bakımından, aktife alındığı ilk yılda kıst amortisman nedeniyle gider konusu yapılamayan amortisman tutarının tamamı, itfa süresinin son yılında amortismana esas bedel sınırlamasından bağımsız olarak gider olarak dikkate alınabilecektir.

10.2. Amortisman Sınırının Belirlenmesinde Esas Alınacak Yıl

Binek otomobillere ilişkin amortisman gideri kısıtlamasında, her yıl için yeniden belirlenen tutarların hangi tarihe göre uygulanacağı önem taşımaktadır.

Amortismana esas alınabilecek azami bedelin belirlenmesinde, binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte bulunan parasal sınır dikkate alınacaktır.

Dolayısıyla önceki yıllarda iktisap edilmiş bir binek otomobil için amortisman ayrılmaya devam edilmesi halinde, amortisman sınırının belirlenmesinde aracın iktisap edildiği yılın tutarları esas alınacaktır.

11. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Binek otomobillere ilişkin gider ve amortisman kısıtlamaları, ticari ve mesleki kazançların vergilendirilmesinde dikkatle uygulanması gereken düzenlemeler arasında yer almaktadır.

2026 takvim yılı bakımından aylık kira gideri, araç alımında ödenen ÖTV ve KDV, genel taşıt giderleri ve amortisman tutarları için belirlenen sınırların dikkate alınması gerekmektedir.

Özellikle işletmelerin binek otomobillere ilişkin harcamalarını muhasebeleştirirken gider niteliğini, taşıtın kullanım amacını, ilgili yılın parasal sınırlarını ve kanunen kabul edilmeyen gider tutarlarını ayrı ayrı değerlendirmeleri önem taşımaktadır.

Binek otomobillerin kiralanması veya satın alınması sırasında ortaya çıkan farklı vergisel sonuçların göz önünde bulundurulması, vergi matrahının doğru hesaplanması açısından gereklidir.

Ayrıca gider kısıtlamasına tabi tutarlara ilişkin katma değer vergisinin indirim durumu ile amortisman giderlerine ilişkin sınırların doğru uygulanması, sonraki dönemlerde ortaya çıkabilecek vergisel ihtilafların önlenmesine katkı sağlayacaktır.

Sonuç olarak, 2026 yılında binek otomobillere ilişkin giderlerin muhasebeleştirilmesinde, ilgili düzenlemeler çerçevesinde gider olarak indirilebilecek tutarlarla kanunen kabul edilmeyen giderlerin doğru ayrıştırılması, vergiye uyum ve mali tabloların doğruluğu bakımından önem taşımaktadır.

Mevzuat Dayanakları

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
• 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu
• 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği

kaynak: gib.gov.tr